Uang rokok betekent letterlijk “sigarettengeld” en verwijst naar een informele betaling die in het dagelijks leven wordt verwacht om processen te versnellen, soepel te laten verlopen of frictie te voorkomen.
Wie uang rokok ziet als corruptie, begrijpt het systeem niet.
Betalen is geen misdaad. Het is erkenning van de machtsverhouding.
Je betaalt niet om iets illegaals te doen.
Je betaalt om:
- geen vertraging te krijgen
- geen extra controle te krijgen
- geen “interpretatie” van regels tegen je te krijgen
Zodra je niet betaalt, verandert de vraag van “hoe lossen we dit op?” naar
“wie denk jij dat je bent?”
De grootste fout: denken dat regels neutraal zijn
Buitenlanders maken één fatale denkfout:
ze denken dat regels vaststaan.
Dat doen ze niet.
Regels zijn:
- rekbaar
- contextafhankelijk
- persoonsgebonden
En vooral: ze werken anders voor jou dan voor locals.
Niet betalen betekent niet dat de wet ineens eerlijk wordt toegepast.
Het betekent dat de wet tegen je wordt ingezet.
Niet betalen = problemen creëren (punt)
Laten we stoppen met liegen tegen elkaar.
Wie zegt:
“Als je niets fout doet, heb je niets te vrezen”
heeft óf nooit echt problemen gehad, óf liegt bewust.
In de praktijk betekent niet betalen:
- dossiers die “kwijt” zijn
- vergunningen die “ineens anders blijken”
- controles die blijven terugkomen
- ambtenaren die je laten wachten, maandenlang
Niet omdat je fout zit —
maar omdat je niet meewerkt aan het spel.
Gast betekent: geen rechten, alleen tolerantie
Het woord gast klinkt vriendelijk.
Maar juridisch en cultureel betekent het iets heel anders:
Een gast:
- heeft geen afdwingbare positie
- mag blijven zolang hij geen last is
- hoort dankbaar te zijn
Zolang je betaalt, ben je een bruikbare gast.
Stop je met betalen, dan word je een lastige gast.
En lastige gasten worden herinnerd aan hun plaats.
Waarom iedereen zwijgt
Iedereen weet dit.
Maar bijna niemand zegt het hardop.
Waarom?
- Omdat ze zelf betalen
- Omdat ze bang zijn hun rust te verliezen
- Omdat ze hun investering moeten beschermen
- Omdat ze niet toe willen geven dat ze afhankelijk zijn
Dus ontstaat de grootste leugen onder expats:
“Het valt wel mee, je moet het systeem begrijpen.”
Nee.
Het systeem begrijpt jou.
En het weet exact wanneer het druk moet zetten.
De echte les (die niemand durft te zeggen)
Dit gaat niet over moraal.
Niet over cultuur.
Niet over goed of fout.
Dit gaat over macht.
En de harde waarheid is:
Wie hier leeft zonder lokale macht, koopt stabiliteit.
Niet één keer.
Maar steeds opnieuw.
Stop je daarmee, dan leer je razendsnel:
je rechten waren nooit rechten —
het waren afspraken zolang je betaalde.
